Ένα βυζαντινό παραμύθι μέσα στο Μουσείο: "Καλλίμαχος και Χρυσορρόη"

Σύντομη περιγραφή
kallimachos 1Εργαστήριο δραματοποίησης που σχεδιάστηκε με βάση το βυζαντινό παραμύθι "Καλλίμαχος και Χρυσορρόη" (ιπποτικό μυθιστόρημα του 13ου αιώνα). Στο πλαίσιο του εργαστηρίου τα παιδιά "ταξίδεψαν" στα χρόνια του Βυζαντίου με δραματοποίηση, παιχνίδι και θέατρο μέσα στις αίθουσες του Μουσείου.
Όσο τα παιδιά συμμετείχαν στο εργαστήριο, οι γονείς τους άκουσαν το ίδιο παραμύθι σε συνδυασμό με ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου, ιδιαίτερα στις αίθουσες που περιλαμβάνουν αντικείμενα στα οποία γινόταν αναφορά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου. Το κλείσιμο της όλης δραστηριότητας ήταν τα παιδιά να παρουσιάσουν στους γονείς τους τη δραματοποίηση της τελευταίας σκηνής του παραμυθιού.

Στόχοι
Βασικός σκοπός του εργαστηρίου δραματοποίησης ήταν τα παιδιά να ψυχαγωγηθούν και να βιώσουν μια ευχάριστη εμπειρία μέσα στο Μουσείο. Επίσης, το εργαστήριο στόχευε στην εξοικείωσή τους με τον χώρο του Μουσείου, μέσω της βιωματικής συμμετοχής και της αφήγησης, όπως και στην επαφή τους με τον βυζαντινό πολιτισμό, μέσω συσχετισμών με εκθέματα της παλαιοχριστιανικής και της μεσοβυζαντινής περιόδου αλλά και μέσα από την επαφή με ένα δείγμα βυζαντινής λογοτεχνίας. Αποσκοπούσε, τέλος, στην εξοικείωση των παιδιών με τη δραματοποίηση, μέσα από την ανάληψη ρόλων και το παιχνίδι, στην ανάπτυξη της φαντασίας τους και στην παραγωγή νέου λόγου.

Συντελεστές
kallimachos 2Ο σχεδιασμός του εργαστηρίου δραματοποίησης ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας του Τομέα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μ.Β.Π. με τις κ. κ. Μάρθα Κατσαρίδου, εκπαιδευτικό - παιδαγωγό θεάτρου, και Άννα Μπεζιργιάννη, εκπαιδευτικό, οι οποίες και το υλοποίησαν. Στον σχεδιασμό συμμετείχε επίσης η κ. Αναστασία Κουτσουδάκη, αρχαιολόγος - ξεναγός, ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού της Μουσειολογίας του Α.Π.Θ.

Ένα παραμύθι μέσα στο Μουσείο: "Οι Μάγοι από την Ανατολή"

Σύντομη περιγραφή
Magoi 01Εργαστήριο δραματοποίησης παραμυθιού με παιχνίδι και θέατρο, που βασίστηκε στο ομώνυμο παραμύθι από το βιβλίο του Φίλιππου Μανδηλαρά "Ο μεγάλος ίσκιος και οι Τσιγγάνοι". Το βιβλίο αφηγείται την ιστορική πορεία των Ρομά ανά τους αιώνες μέσα από κείμενα που βασίζονται σε ιστορικές πηγές. Σύμφωνα με την ιστορία που επιλέχτηκε για το εργαστήριο, κατά τη βυζαντινή περίοδο (11ος αι. μ.Χ.) ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μονομάχος αντιμετώπισε μια δύσκολη κατάσταση στην Κωνσταντινούπολη χάρη στη βοήθεια των Τσιγγάνων. Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής δράσης η αφήγηση συνδυαζόταν με παιχνίδι, θέατρο και τεχνικές δραματοποίησης, οι οποίες βοηθούσαν τα παιδιά να ξεδιπλώσουν και να κατανοήσουν το παραμύθι μέσα από μια βιωματική προσέγγιση.
Όσο τα παιδιά συμμετείχαν στο εργαστήριο, οι γονείς τους άκουσαν το ίδιο παραμύθι σε συνδυασμό με ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου, ιδιαίτερα στις αίθουσες που περιλαμβάνουν αντικείμενα στα οποία γινόταν αναφορά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου. Το τελευταίο μέρος της όλης δραστηριότητας ήταν τα παιδιά να παρουσιάσουν στους γονείς τους το παραμύθι, με βάση επιλεγμένες σκηνές.

Στόχοι
Βασικός σκοπός του εργαστηρίου ήταν τα παιδιά να ψυχαγωγηθούν και να βιώσουν μια ευχάριστη εμπειρία μέσα στο Μουσείο. Στόχοι του εργαστηρίου ήταν ακόμη οι μαθητές/τριες να έρθουν σε επαφή με τη βυζαντινή ιστορία όπως και με τον βυζαντινό πολιτισμό, καθώς κατά τη δραματοποίηση γίνονταν συσχετισμοί με αντικείμενα της αντίστοιχης χρονικής περιόδου που εκτίθενται στο Μουσείο. Επίσης, να μάθουν για την ιστορική διαδρομή των Τσιγγάνων και για τον ρόλο που έπαιξαν στο συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Τέλος, να εξοικειωθούν με τη δραματοποίηση μέσα από την ανάληψη ρόλων και το παιχνίδι και να ασκηθούν στην παραγωγή νέου λόγου.

Συντελεστές
Magoi 02Ο σχεδιασμός του εργαστηρίου δραματοποίησης ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας του Τομέα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μ.Β.Π. με τις κ. κ. Μάρθα Κατσαρίδου, εκπαιδευτικό - παιδαγωγό θεάτρου, και Άννα Μπεζιργιάννη, εκπαιδευτικό, οι οποίες και το υλοποίησαν. Στον σχεδιασμό συμμετείχε επίσης η Αναστασία Κουτσουδάκη, αρχαιολόγος - ξεναγός, ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού της Μουσειολογίας του Α.Π.Θ.
Μετά την πρώτη υλοποίηση, το θεατρικό εργαστήριο εφαρμόστηκε άλλες δυο φορές, στο πλαίσιο συμμετοχής του Μουσείου σε εκδηλώσεις άλλων φορέων, Συγκεκριμένα, υλοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2011 για παιδιά μη-Ρομά 10 – 12 ετών στις Μέρες Έκφρασης και Δημιουργίας των Φίλων του Ιδρύματος Μ. Μερκούρη. Επίσης, εφαρμόστηκε για μικτή ομάδα παιδιών (Ρομά και μη-Ρομά) στη Γιορτή Πολυγλωσσίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, τον Ιούνιο του 2013. Βασική επιδίωξη και στις δυο περιπτώσεις ήταν η βιωματική προσέγγιση της πολυπολιτισμικότητας στο Βυζάντιο αλλά και στο παρόν.

Εξερευνώντας την ιστορία ενός χειρογράφου

Σύντομη περιγραφή
A10Το συγκεκριμένο θεατρικό εργαστήριο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε κατά τη σχολική χρονιά 2003 – 2004 και αποτέλεσε την πρώτη απόπειρα εφαρμογής θεατρικών μεθόδων και τεχνικών στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Για τη δημιουργία του αξιοποιήθηκε η μέθοδος του Εκπαιδευτικού Δράματος, που προωθεί τη βιωματική, κοινωνική και ενεργητική μάθηση, προκειμένου τα παιδιά να προσεγγίσουν ένα αντικείμενο που εκτίθεται στο Μουσείο, ένα φύλλο του Πορφυρού Κώδικα της Πετρούπολης (6ος αι. μ.Χ.). Η ιστορία του συγκεκριμένου εκθέματος αποτέλεσε τη βάση για τον σχεδιασμό του θεατρικού εργαστηρίου. Συγκεκριμένα, οι μαθητές/τριες, σε ρόλους μελών μιας οικογένειας προσφύγων, αντιμετώπιζαν το δίλημμα να παραδώσουν το φύλλο του Πορφυρού Κώδικα, που ήταν οικογενειακό κειμήλιο, στην επόμενη γενιά ή να το παραδώσουν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, που το προόριζε για μουσειακό αντικείμενο.

Στόχοι
Βασικοί στόχοι του εργαστηρίου ήταν τα παιδιά να προσεγγίσουν το συγκεκριμένο έκθεμα βιωματικά, δηλαδή μέσω των θεατρικών τεχνικών να το επεξεργαστούν διανοητικά και να εμπλακούν μαζί του συναισθηματικά, αλλά και να εξοικειωθούν γενικότερα με το μουσειακό αντικείμενο, θεωρώντας το ως ένα αντικείμενο "ανοιχτό", που επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες και σημασίες. Επίσης, να αποκτήσουν γνώσεις σχετικά με το βυζαντινό χειρόγραφο και τη λειτουργία ενός μουσείου, να διερευνήσουν τις έννοιες "προσωπική και συλλογική μνήμη", "παράδοση" και "μουσείο" όπως και να αναστοχαστούν πάνω στην εμπειρία τους. Τέλος, να ψυχαγωγηθούν, να βιώσουν τον μουσειακό χώρο ως ένα πεδίο αυτενέργειας και δημιουργικότητας, διαμορφώνοντας έτσι γενικότερα μια θετική στάση απέναντι στο Μουσείο.

Συντελεστές
A11Το θεατρικό εργαστήριο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε στο Μουσείο σε συνεργασία με το Τμήμα Θεάτρου του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, συγκεκριμένα με τις διδάσκουσες κ. κ. Άβρα Αυδή, φιλόλογο, εκπαιδευτικό του Δράματος/Θεάτρου, και Μελίνα Χατζηγεωργίου, δασκάλα, εκπαιδευτικό του Δράματος/Θεάτρου.

Εκτενής αναφορά στο θεατρικό εργαστήριο γίνεται στο ομώνυμο άρθρο:
Αυδή, Α., Χατζηγεωργίου, Μ., Βεροπουλίδου, Ρ., Γαβριηλίδου, Ι., & Φουρλίγκα, Ε. (2008). Εξερευνώντας την ιστορία ενός χειρογράφου. Θεατρικό Εργαστήριο στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Στο Α. Μπούνια, Ν. Νικονάνου & Μ. Οικονόμου (επιμ.), Η τεχνολογία στην υπηρεσία της πολιτιστικής κληρονομιάς, σ. 270 - 280. Αθήνα: Καλειδοσκόπιο.

Περισσότερα Άρθρα...